Zmiany dotyczące ochrony zdrowia po 4 maja 2019 r.

Ochrona zdrowia psychicznego

Ustalono, iż ochrona praw osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych udzielanych przez szpital psychiatryczny jest zadaniem Rzecznika Praw Pacjenta, które realizuje w szczególności przy pomocy Rzeczników Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego. Rzecznik Praw Pacjenta ma przy tym prawo do dostępu do dokumentacji medycznej pacjenta.

W przypadku danych utrwalonych za pomocą urządzeń monitorujących konieczne jest zapewnienie, aby dane te przetwarzały wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie wydane przez administratora danych, w szczególności sędziów oraz Rzeczników Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, w celu realizacji zadań określonych w ustawie. Osoby posiadające pisemne upoważnienie są zobowiązane do zachowania tych danych w tajemnicy.

Zawód lekarza i lekarza dentysty

 Wyraźnie wskazano, jakie dane lekarzy i lekarzy dentystów może przetwarzać marszałek województwa, Minister Obrony Narodowej oraz wojewoda, w celu wykonywania zadań związanych z realizacją stażu podyplomowego
lekarzy i lekarzy dentystów. Są to następujące dane:

  1. stopień żołnierza w służbie czynnej,
  2. imię i nazwisko,
  3. numer PESEL, a w przypadku jego braku – rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość,
  4. data urodzenia,
  5. adres miejsca zamieszkania,
  6. numer prawa wykonywania zawodu,
  7. posiadane specjalizacje,
  8. powody i okresy absencji w pracy,
  9. przewidywany i faktyczny termin porodu,
  10. informacja o orzeczonej niepełnosprawności,
  11. informacje o trybie rozwiązania umowy o pracę.

Dane, o których mowa w pkt 8–11, nie mogą być przetwarzane w celu innym niż finansowanie stażu podyplomowego, przedłużanie stażu podyplomowego i nadzór nad odbywaniem stażu podyplomowego, a dostęp do nich mogą mieć wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie do przetwarzania tych danych wydane przez marszałka województwa, Ministra Obrony Narodowej lub wojewodę. Osoby posiadające pisemne upoważnienie są zobowiązane do zachowania tych danych w poufności.

Wyraźnie wskazano również, jakie dane lekarzy i lekarzy dentystów może przetwarzać wojewoda, minister właściwy do spraw zdrowia, minister właściwy do spraw wewnętrznych i Minister Obrony Narodowej, w celu wykonywania zadań związanych z realizacją szkolenia specjalizacyjnego lekarzy i lekarzy dentystów:

  1. stopień żołnierza w służbie czynnej lub funkcjonariusza w stosunku służby,
  2. imię i nazwisko,
  3. numer PESEL, a w przypadku jego braku – rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość,
  4. data urodzenia,
  5. adres miejsca zamieszkania,
  6. numer prawa wykonywania zawodu,
  7. posiadane specjalizacje,
  8. powody i okresy absencji w pracy,
  9. przewidywany i faktyczny termin porodu,
  10. informacja o orzeczonej niepełnosprawności,
  11. informacje o trybie rozwiązania umowy o pracę.

Dane, o których mowa w pkt. 8–11, nie mogą być przetwarzane w celu innym niż finansowanie szkolenia specjalizacyjnego, przedłużanie szkolenia specjalizacyjnego i nadzór nad odbywaniem szkolenia specjalizacyjnego, a dostęp do nich mogą mieć wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie do przetwarzania tych danych wydane przez wojewodę, ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub Ministra Obrony Narodowej. Osoby posiadające pisem­ne upoważnienie są zobowiązane do zachowania tych danych w poufności.

Publiczna służba krwi

Wyraźnie określono, iż administratorem danych gromadzonych w systemie e-krew jest minister właściwy do spraw zdrowia.

 Rehabilitacja zawodowa i społeczna oraz zatrudnianie osób niepełnosprawnych

Pracodawca może przetwarzać dane osobowe, w tym dane o stanie zdrowia osób:

  1. pozostających z nim w stosunku pracy oraz niepracujących byłych pracowników,
  2. niepełnosprawnych wykonujących pracę nakładczą,
  3. uczestniczących w procesie rekrutacji, odbywających szkolenie, staż, przygotowanie zawodowe albo praktyki zawodowe lub absolwenckie,
  4. należących do grup wymienionych w art. 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. WE L 214 z 9.08.2008 r., str. 3, z późn. zm.) oraz do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r., str. 1, z późn. zm.),
  5. będących członkami rodzin pracowników i niepracujących byłych pracowników,
  6. o których mowa w art. 21 ust. 2c, i osób korzystających z usług jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 21 ust. 2e pkt 3 – dla celów określonych w ustawie.

Przedstawienie pracodawcy dokumentów potwierdzających dane osobowe o stanie zdrowia jest dobrowolne.

W celu realizacji określonych, wyraźnie wskazanych w ustawie zadań działania mogą być podejmowane na podstawie zautomatyzowanego przetwarzania danych. Przetwarzanie to może obejmować dane osobowe o stanie zdrowia.

W przypadku zautomatyzowanego przetwarzania danych, administrator danych jest obowiązany zapewnić odpowiednie środki służące ochronie interesu lub podstawowych praw, wolności i prawnie uzasadnionych interesów osoby, której dane dotyczą, w tym w szczególności zapewnić tej osobie prawo do uzyskania interwencji ludzkiej, prawo do wyrażenia własnego stanowiska oraz zakwestionowania decyzji podjętej w sposób zautomatyzowany.

Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez podmioty i osoby realizujące zadania wynikające z ustawy polegają co najmniej na:

  1. dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne upoważnienie wydane przez administratora danych,
  2. pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania ich w poufności.

Pracodawcy, podmioty i osoby realizujące zadania wynikające z ustawy przechowują dane osobowe wyłącznie przez okres nie dłuższy niż jest to niezbędne i w zakresie koniecznym do realizacji celów przetwarzania danych osobowych oraz dokonują przeglądu przydatności przetwarzania danych osobowych nie rzadziej niż co 5 lat.

Okres przechowywania danych wynosi 50 lat.

Zespoły orzekające o niepełnosprawności przetwarzają dane osobowe, w tym dane o stanie zdrowia, wyłącznie dla celów realizacji zadań oraz w zakresie niezbędnym do ich wykonania. Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez zespoły orzekające o niepełnosprawności polegają co najmniej na:

dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne upoważnienie wydane przez administratora danych,

pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania ich poufności.

Prawa pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta

 Jeżeli podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych zawarł umowę o powierzeniu przetwarzania danych osobowych, realizacja tej umowy nie może powodować zakłócenia udzielania świadczeń zdrowotnych, w szczególności w zakresie zapewnienia, bez zbędnej zwłoki, dostępu do danych zawartych w dokumentacji medycznej.

 Podmiot, któremu powierzono przetwarzanie danych osobowych w związku z realizacją umowy o powierzeniu przetwarzania danych osobowych, jest obowiązany do zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem uzyskanych w związku z realizacją tej umowy. Podmiot ten jest związany tajemnicą także po śmierci pacjenta.

Opłaty za udostępnianie dokumentacji medycznej nie pobiera się w przypadku udostępnienia dokumentacji medycznej:

  1. pacjentowi albo jego przedstawicielowi ustawowemu po raz pierwszy w żądanym zakresie i w sposób, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 2 i 5 oraz ust. 3 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta,
  2. w związku z postępowaniem przed wojewódzką komisją do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, o której mowa w art. 67e ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Osoby, które w związku z realizacją umowy o powierzeniu przetwarzania danych osobowych uzyskały dostęp do informacji związanych z pacjentem, są obowiązane do zachowania ich w tajemnicy, także po śmierci pacjenta.

Działalność lecznicza

Co do zasady sprawy dotyczące sposobu i warunków udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmiot wykonujący działalność leczniczą, nieuregulowane w ustawie lub statucie, określa regulamin organizacyjny ustalony przez kierownika, jednak nie ma takiego obowiązku w przypadku praktyk zawodowych, o których mowa w art. 18 ust. 4 i 6, art. 19 ust. 4 i 6 oraz art. 19a ust. 3 ustawy o działalności leczniczej, jeżeli w ramach tych praktyk nie prowadzi się obserwacji następujących pomieszczeń za pomocą monitoringu:

  1. ogólnodostępnych, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów lub pracowników pomieszczeń,
  2. w których są udzielane świadczenia zdrowotne oraz pobytu pacjentów, w szczególności pokoi łóżkowych, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, przebieralni, szatni, jeżeli wynika to z przepisów odrębnych.

Kierownik podmiotu wykonującego działalność leczniczą może określić w regulaminie organizacyjnym sposób obserwacji ww. pomieszczeń.

Nagrania obrazu uzyskane w wyniku takiego monitoringu zawierające dane osobowe, podmiot wykonujący działalność leczniczą przetwarza wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane, i przechowuje przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące od dnia nagrania.

Po upływie tego okresu uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe podlegają zniszczeniu, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

Aktualne informacje dotyczące:

  1. rodzaju działalności leczniczej,
  2. zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych,
  3. wysokości opłaty za udostępnienie dokumentacji medycznej ustalonej w sposób określony w art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta,
  4. wysokości opłaty za przechowywanie zwłok pacjenta przez okres dłuższy niż 72 godziny od osób lub instytucji uprawnionych do pochowania zwłok na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz od podmiotów, na zlecenie których przechowuje się zwłoki w związku z toczącym się postępowaniem karnym,
  5. wysokości opłat za świadczenia zdrowotne, które mogą być, zgodnie z przepisami ustawy lub przepisami odrębnymi, udzielane za częściową albo całkowitą odpłatnością oraz
  6. informacje dotyczące sposobu obserwacji pomieszczeń podaje się do wiadomości pacjentów przez ich wywieszenie w widoczny sposób w miejscu udzielania świadczeń oraz na stronie internetowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą i udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej, w przypadku podmiotu obowiązanego do jego prowadzenia.